Je merkt wellicht dat je paarden ineens minder soepel bewegen. Alles lijkt wat moeizamer te gaan en één van de gewrichten lijkt ook stijf. Het kan zijn dat je paarden last hebben van spat. Hieronder leggen we je uit wat dit is, wat de symptomen zijn, de mogelijk behandelingen en wat je kan doen om de spat bij paarden zoveel mogelijk te voorkomen.
Spat is een vorm van artrose (osteoartrose in dit geval) waarbij de gewrichten versleten zijn. Bij osteoartrose gaat het om de spronggewricht van de paarden, of beter gezegd, de slijtage zit bij het tarsometatarsaal en distaal intertarsaal gewricht. Door de slijtage, maakt het lichaam van het paard extra bot en kraakbeen aan, waardoor de gewrichten niet meer glad maar ruw over elkaar heen bewegen. Dit zorgt voor pijn en moeite met de soepelheid bij bewegen.
De symptomen van spat bij paarden kunnen erg wisselend zijn. Hoe goed je het kan zien, is afhankelijk van de ernst van de artrose, aangezien het verloop meestal heel geleidelijk gaat. Mogelijke kenmerken van osteoartrose zijn:
Osteoartrose ontstaat door herhaaldelijke lichte beschadigingen. Deze vinden vooral plaats bij het kraakbeen. De kwaliteit neemt af en vaak vermindert het kraakbeen ook. Hierdoor kan zelfs de gehele laag worden aangetast. Dit leidt er uiteindelijke toe dat het botweefsel gaat reageren, waardoor je een combinatie krijgt van bot-verval (afname) en bot-woekering (opbouw). In veel gevallen is de slijtage geleidelijk en zal het je in eerste instantie niet snel opvallen. Merk je op een gegeven moment verminderde soepelheid? Dan kan je bij de dierenarts laten controleren of er sprake is van osteoartrose.
Een slijtage van het spronggewricht is uiteraard niet meer terug te draaien. Het behandelen van spat bestaat dan ook vooral uit het vertragen van verdere slijtage. De opties voor behandeling zijn:
Het is ook mogelijk om voor aanvullende therapie te kiezen, zoals orthopedisch beslag, fysiotherapie en shockwave. Bij orthopedisch beslag wordt de stand van het been veranderd door aangepast beslag te gebruiken om zo de belasting van het gewricht te verminderen. Dit wordt ook wel spatbeslag genoemd. Bij fysiotherapie is het doel de algehele bewegelijkheid te verbeteren door middel van passieve bewegingen. Shockwave maakt gebruik van geluidsgolven. Hierdoor neemt de verkalking in het bot af en wordt de doorbloeding gestimuleerd. Het heeft ook een kortdurend pijnstillend effect.
Het liefste voorkom je slijtage natuurlijk. Soms is dit niet mogelijk, bijvoorbeeld wanneer het ontstaat door ouderdom. Kijk vooral goed naar de beenstand om eventuele afwijkingen te zien. Zo kan je het risico op blessures beperken. Zorg dat de training altijd overeenstemt met de leeftijden en niveaus van de paarden: maak de training niet te zwaar. Als laatste kan je zorgen voor een goede bodem voor de trainingen om blessures en kleine beschadigingen te voorkomen. Wil je meer lezen over bijv hoefbevangenheid, klik dan hier.
