Wat is astma bij paarden?
Equine astma is de verzamelnaam voor een ontsteking van de diepe luchtwegen die ontstaat doordat het paard overgevoelig reageert op wat het inademt: stof, schimmelsporen, mijten en soms pollen. De kleine luchtwegen trekken samen, de wand zwelt en er komt slijm vrij, waardoor ademen meer moeite kost. Het is geen infectie en niet besmettelijk.
De naam is vrij nieuw. Wat dierenartsen vroeger IAD en RAO noemden, en wat in de stal dampigheid of COPD heet, valt nu onder één paraplu met twee vormen: een milde en een ernstige. De milde vorm komt veel voor, ook bij jonge sportpaarden, en wordt vaak gemist omdat het paard alleen wat langer nahijgt en af en toe hoest. De ernstige vorm is wat de meeste mensen kennen als een dampig paard.
Kucht of hoest je paard regelmatig, vooral op stal? Pulmitranq, onze kruidenformule sinds 1990.
Hoe ontstaat astma bij paarden?
Het begint met wat het paard inademt. Hooi en stro geven bij elke hap en elke verse baal een wolk van deeltjes af die je niet ziet maar die diep in de longen terechtkomen. Een gevoelig paard reageert daarop met een ontsteking die blijft zolang de prikkel blijft. Risicofactoren:
- Stoffig of muf hooi en stro.
- Een dichte stal met weinig ventilatie, vooral in de winter.
- Ammoniak uit een stal die te weinig wordt uitgemest.
- Een stoffige rijbak of paddock.
- Aanleg: sommige paarden en lijnen zijn gevoeliger dan andere.
- Een luchtweginfectie die lang heeft nagesleept.
- Pollen en schimmels in de wei: de zomervorm, die juist buiten opspeelt.
Mild of ernstig: paard ademt zwaar bij inspanning of in rust
Bij de milde vorm merk je het alleen bij inspanning. Het paard ademt zwaar bij werk dat het vroeger makkelijk deed, heeft langer nodig om op adem te komen, hoest een paar keer aan het begin van de training en heeft soms wat helder slijm uit de neus na afloop. In rust is er niets te zien. Dit is de vorm die bij sportpaarden als "conditieprobleem" of "lastig te trainen" wordt uitgelegd.
Bij de ernstige vorm ademt het paard ook in rust zwaar. De neusgaten staan wijd, de flanken pompen en de uitademing gaat in twee slagen, met de buikspieren erbij. Het paard hoest vaker, ook in de stal, en op den duur tekent zich een groeve af langs de onderbuik. Deze vorm komt vooral voor bij paarden ouder dan zeven jaar en staat uitgebreid beschreven in het artikel over dampigheid. De milde vorm gaat niet vanzelf over in de ernstige, maar een paard dat jaren in een stoffige stal staat, loopt dat risico wel.
