Angst bij honden: oorzaken, signalen en wat je kunt doen

Wat is angst bij honden?

Angst is een normale reactie. Een hond die schrikt van een knal of afstand houdt van een onbekende hond, beschermt zichzelf. Meestal zakt dat binnen een paar minuten weer en gaat hij verder met waar hij mee bezig was.

Het wordt een probleem als de angst niet meer zakt, als je hond bang is voor gewone dingen zoals verkeer, bezoek of de stofzuiger, of als hij steeds angstiger wordt. Dan bepaalt de angst zijn dag, en vaak ook die van jou.

Angst en stress liggen dicht bij elkaar. Angst is de reactie op iets wat je hond eng vindt. Stress bij honden is de spanning die blijft hangen als dat vaak gebeurt of lang duurt. Angst voor alleen zijn en angst voor vuurwerk hebben elk een eigen aanpak: daarover lees je meer bij verlatingsangst en vuurwerkangst bij honden.

Is je hond gestrest, zenuwachtig of angstig? Feelings Control, onze kruidenformule sinds 1990.

Hoe ontstaat angst bij honden?

Meestal is het een combinatie van aanleg en ervaring. De belangrijkste oorzaken en risicofactoren:

• Aanleg. Sommige honden en rassen zijn van nature gevoeliger en schrikken sneller.
• Een gemiste start. Een pup die in de eerste drie maanden weinig mensen, honden, geluiden en plekken leert kennen, vindt nieuwe dingen later sneller eng. Dat zie je vaak bij honden uit het buitenland of van een fokker waar pups weinig meemaken.
• Een nare ervaring. Een aanval door een andere hond, een harde knal vlak naast hem of een pijnlijke behandeling kan lang blijven hangen.
• Pijn of ziekte. Een hond met pijn voelt zich kwetsbaar en schrikt sneller.
• Ouder worden. Slechter zien of horen maakt een hond onzeker, zeker in het donker of in een drukke omgeving.
• Straffen en dwingen. Een hond die gestraft wordt als hij bang is, of naar het enge ding toe getrokken wordt, wordt banger.

Angst houdt zichzelf in stand. Elke keer dat je hond bang wordt en wegvlucht, leert hij dat de situatie echt gevaarlijk was. Daarom wordt een angstige hond zonder aanpak vaak steeds angstiger.

Hond plotseling angstig? Laat eerst de dierenarts kijken

Was je hond altijd vrolijk en is hij ineens bang, in huis, buiten of als je hem aanraakt? Dan zit er vaak iets lichamelijks achter. Pijn aan gewrichten, rug, gebit of oren is een veelvoorkomende reden. Een hond kan niet zeggen dat hij pijn heeft, maar laat het zien door schrikachtig of afwerend te worden. Ook slechter zien of horen, en bij oudere honden verwardheid, kan een hond plotseling angstig maken.

Laat daarom eerst de dierenarts kijken voordat je met trainen begint. Weet je dat er iets gebeurd is, zoals een knal of een aanval op straat, vertel dat dan: het helpt bij het zoeken naar de oorzaak.

Wat doe je bij een angstige hond?

Op het moment zelf is je doel simpel: je hond uit de situatie helpen, zonder dat het erger wordt.

• Maak afstand. Loop rustig weg van wat hem bang maakt, tot je hond weer om zich heen kijkt of gaat snuffelen.
• Blijf zelf rustig. Praat zacht, beweeg kalm en doe wat je anders ook doet.
• Troosten mag. Zoekt je hond steun bij je, geef die dan. Je beloont de angst daar niet mee, je geeft hem houvast.
• Dwing hem niet. Trek hem niet naar het enge ding toe. Een hond die klem zit, kan uit angst gaan grommen of happen, zie agressie bij honden.
• Straf nooit. Je hond begrijpt niet waarom en leert alleen dat jij ook niet veilig bent.
• Geef hem een veilige plek. Een mand of bench op een rustige plek waar niemand hem stoort, ook de kinderen niet.

Tot de dierenarts of gedragstherapeut er is

Houd een paar weken bij wanneer je hond angstig is: waar, waarvoor, hoe lang en hoe erg. Vermijd in die tijd zoveel mogelijk de situaties waarin hij in paniek raakt, want elke paniek zet je weer een stap terug. Dat overzicht helpt de dierenarts bij het zoeken naar een oorzaak en een gedragstherapeut bij het maken van een plan.

Angstige hond trainen: stap voor stap vertrouwen opbouwen

Angst afleren gaat in kleine stappen. Je hond went aan wat hij eng vindt, op een afstand waarop hij nog rustig blijft, en leert dat het iets goeds oplevert.

• Zoek de afstand op waarop je hond het enge ding ziet of hoort, maar nog kan eten en naar je luistert.
• Beloon hem daar met iets lekkers of een rustig woord zodra hij kijkt en ontspannen blijft.
• Kom pas dichterbij als dat een paar keer goed gaat. Wordt je hond onrustig, dan was de stap te groot: ga terug.
• Houd sessies kort, een paar minuten, en stop terwijl het goed gaat.

Bij geluiden werkt het net zo, met het geluid eerst heel zacht. Is je hond bang voor andere honden, begin dan op ruime afstand van één rustige hond en laat ze pas dichterbij komen als jouw hond ontspannen blijft.

Reken op weken tot maanden. Gaat het na een paar weken niet vooruit, of is je hond extreem angstig, schakel dan een gedragstherapeut voor honden in. Die kijkt mee in jouw situatie en maakt een plan op maat.

Feelings Control ondersteunt de normale gemoedstoestand, van pup tot senior. Op werkdagen voor 23:59 besteld, dezelfde dag verstuurd.

Angst bij honden voorkomen

• Laat een pup in de eerste drie maanden rustig kennismaken met mensen, honden, geluiden, ondergronden en plekken, steeds op zijn eigen tempo.
• Bouw nieuwe dingen geleidelijk op, ook bij een volwassen hond: eerst kort en op afstand, dan langer en dichterbij.
• Houd een vast dagritme aan. Voorspelbaarheid geeft een angstige hond houvast.
• Zorg voor genoeg beweging, snuffelwerk en rust. Een uitgeruste hond kan meer hebben.
• Leer de vroege signalen herkennen, zodat je ingrijpt voordat hij in paniek raakt.
• Laat je hond jaarlijks nakijken, en vaker als hij ouder wordt. Pijn en slechter zien of horen zijn dan eerder in beeld.