Verlatingsangst bij honden: herkennen, afleren en voorkomen

Wat is verlatingsangst bij honden?

Verlatingsangst is paniek bij het alleen zijn. Je hond is niet stout en straft je niet, hij raakt in stress zodra zijn vaste persoon weggaat. Het verschil met verveling zit in het moment en in de heftigheid. Verveling komt pas na een paar uur en levert hooguit een omgegooide prullenbak op. Paniek begint meestal binnen een kwartier en gaat gepaard met hijgen, kwijlen, ijsberen en aanhoudend blaffen of janken.

De snelste manier om te weten wat er echt gebeurt, is een camera of een opname op je telefoon tijdens het eerste halfuur. Dat laat ook zien of het erger wordt of juist afneemt. Verlatingsangst is een vorm van angst bij honden die specifiek gekoppeld is aan jouw vertrek.

Hoe ontstaat verlatingsangst?

Meestal is er niet een oorzaak, maar een combinatie van aanleg en een verandering in huis.

• Je hond heeft nooit geleerd alleen te zijn. Bij pups die altijd gezelschap hadden, is die stap overgeslagen.
• Het ritme verandert plotseling. Je gaat na thuiswerken, verlof of ziekte weer naar kantoor.
• Een schrikervaring tijdens het alleen zijn, bijvoorbeeld onweer of vuurwerk.
• Een verhuizing, een sterfgeval in huis, of het wegvallen van een tweede hond.
• Te vroeg of te abrupt weg bij de moeder en de nestgenoten.
• Sterke gerichtheid op een persoon, waardoor je hond bij niemand anders tot rust komt.

Vaak was de gevoeligheid er dus al en maakt een verandering in huis die zichtbaar. Dat is ook de reden dat het zo plotseling lijkt te beginnen.

Verlatingsangst op latere leeftijd

Een hond die jarenlang prima alleen bleef en er ineens moeite mee krijgt, is een apart verhaal. Bij oudere honden spelen vaak lichamelijke oorzaken mee. Slechter horen of zien maakt een leeg huis onvoorspelbaar, pijn bij het opstaan maakt onrustig, en bij cognitieve veroudering raakt een hond in de war zodra het stil wordt.

Laat dat eerst door de dierenarts nakijken voordat je gaat trainen. Train je op gedrag terwijl de oorzaak pijn of gehoorverlies is, dan werkt de training niet en raakt je hond verder van slag.

Verlatingsangst afleren: wat je zelf kunt doen

De kern is dat je hond opnieuw leert dat weggaan niets betekent. Dat gaat in kleine stappen, en het werkt alleen als je onder de grens blijft waar de paniek begint. Ga je over die grens, dan oefen je de paniek in plaats van de rust.

• Maak vertrek en thuiskomst saai. Geen uitgebreid afscheid, geen uitbundige begroeting.
• Haal de spanning uit je vertreksignalen. Pak je sleutels of je jas op een willekeurig moment en ga daarna gewoon zitten. Herhaal dat tot je hond er niet meer van opkijkt.
• Begin binnenshuis. Doe een deur tussen jou en je hond dicht en kom terug voordat hij onrustig wordt. Bouw de tijd op in seconden, niet in minuten.
• Ga daarna echt naar buiten. Eerst een minuut, dan twee. Ga pas verder als de vorige stap een paar keer goed ging.
• Zorg dat de dag af is voordat je weggaat. Een flinke wandeling met gelegenheid om te snuffelen, en iets om op te kauwen als je de deur uit gaat.

Kom nooit binnen op het moment dat je hond blaft, maar wacht een stilte af, hoe kort ook. Zie je na twee tot drie weken geen enkele vooruitgang, schakel dan een gedragstherapeut in. Kom je er met oefenen niet uit, dan is een gedragstherapeut de volgende stap.

Verlatingsangst voorkomen

Alleen zijn is iets wat je oefent, ook als er nu niets aan de hand is.

• Oefen het vanaf dag een, ook bij een pup die het prima lijkt te vinden.
• Laat je hond elke dag even alleen, juist op dagen dat je thuis bent.
• Laat hem niet de hele dag achter je aan lopen door het huis. Een vaste plek waar hij blijft liggen terwijl jij in een andere kamer bent, is al oefening.
• Bouw een verandering in je ritme op tijd af. Weet je dat je over een maand weer naar kantoor gaat, begin dan nu.
• Zorg dat meer dan een persoon de hond uitlaat, voert en naar bed brengt.