Overgeven bij honden: oorzaken, wat je doet en wanneer het spoed is

Wat is overgeven bij honden?

Overgeven, ook braken of spugen genoemd, is de manier waarop het lichaam iets kwijtraakt dat niet in de maag hoort. Het is geen ziekte maar een signaal. Soms is het het eerste teken van een probleem dat de dierenarts moet bekijken.

Vóór het braken is een hond vaak misselijk. Je ziet dat aan kwijlen, smakken, likken aan de lippen, veel slikken en onrustig rondlopen. Sommige honden gaan gras eten. Daarna trekt de buik een paar keer krampachtig samen en komt de maaginhoud eruit.

Overgeven of oprispen?

Bij oprispen komt het voer zonder waarschuwing en zonder buikbewegingen naar boven, vaak vlak na het eten en onverteerd, soms als een worstje met slijm. Dat komt uit de slokdarm, niet uit de maag. Af en toe na schrokken is dat meestal onschuldig; gebeurt het vaak, laat de dierenarts dan meekijken. Een hond die hoest en daarna kokhalst, heeft meestal iets aan de luchtwegen, zoals kennelhoest.

Waarom geeft een hond over?

De meest voorkomende oorzaak is simpel: je hond heeft iets gegeten waar zijn maag het niet mee eens is. De belangrijkste oorzaken:

• Verkeerd eten: afval, bedorven eten, tafelrestjes, vet of iets van straat.
• Te snel eten, of een plotselinge overstap op ander voer.
• Een lege maag. Je hond braakt dan geel vocht, vaak 's ochtends vroeg.
• Reisziekte, spanning of stress.
• Een maag- of darmontsteking door een virus, bacterie of wormen.
• Een ingeslikt voorwerp, zoals een stuk speelgoed, een sok of een bot.
• Vergiftiging, bijvoorbeeld door chocolade, druiven of rozijnen, xylitol (zoetstof in suikervrij snoep en kauwgom), rattengif of slakkenkorrels.
• Medicijnen, zoals antibiotica of pijnstillers. Stop daar niet zelf mee, maar bel de dierenarts.
• Ziekten van nieren, lever of alvleesklier, of suikerziekte.
• Baarmoederontsteking bij een niet-gecastreerde teef, vaak enkele weken na de loopsheid. Ze drinkt dan meestal ook veel.
• Maagtorsie: de maag draait om zijn as. Dit komt vooral voor bij grote rassen met een diepe borstkas en is altijd spoed.

Wat zegt de kleur van het braaksel?

De kleur en wat erin zit, vertellen de dierenarts veel. Maak een foto voordat je opruimt.

• Geel of groen vocht: dit is gal. Het komt vooral omhoog als de maag leeg is. Eén keer is geen reden tot zorg.
• Wit schuim of slijm: maagslijm en speeksel, ook vaak bij een lege maag. Kokhalst je hond wit schuim op terwijl er verder niets komt en zwelt zijn buik op, dan is het spoed.
• Onverteerd voer of hele brokken: je hond heeft te snel gegeten, of het voer kwam uit de slokdarm.
• Bruin: meestal half verteerd voer. Lijkt het op koffiedik, dan kan het oud bloed zijn. Ruikt het naar ontlasting, dan kan de darm afgesloten zijn. In beide gevallen bel je direct.
• Rood of roze: vers bloed. Meer dan een enkel sliertje is een reden om direct te bellen.

Hond blijft overgeven: wanneer naar de dierenarts?

Een volwassen, verder fitte hond die een of twee keer overgeeft en daarna weer drinkt, eet en speelt, kun je thuis een dag in de gaten houden. Pups, kleine honden, oude honden en honden met een chronische ziekte drogen sneller uit. Bij hen bel je eerder.

Bel dezelfde dag als je hond:

• meer dan twee of drie keer op een dag overgeeft, of langer dan een dag blijft braken;
• water niet binnenhoudt of niet wil drinken;
• er ook diarree bij heeft, niet eet of lusteloos is;
• de laatste weken regelmatig overgeeft of afvalt;
• een niet-gecastreerde teef is die braakt en veel drinkt.

Bel direct, ook 's nachts, als je hond kokhalst zonder dat er iets komt en een opgezette buik krijgt. Ook spoed: als je vermoedt dat hij iets giftigs of een voorwerp heeft ingeslikt, als hij bloed of iets wat op koffiedik lijkt opgeeft, of als hij slap is, bleek tandvlees heeft of een pijnlijke buik.

Wat doe je als je hond overgeeft? Tips voor thuis

Is je hond verder in orde, dan helpt het meestal om de maag even rust te geven:

• Geef een volwassen hond een paar uur geen eten, hooguit een halve dag. Pups, kleine en oude honden laat je niet vasten; overleg bij hen met de dierenarts.
• Zet wel water neer, maar geef kleine beetjes tegelijk. Een hond die in één keer de bak leegdrinkt, geeft het vaak meteen weer over.
• Begin daarna met kleine porties licht verteerbaar eten, zoals gekookte kip zonder vel met witte rijst, verdeeld over de dag. Bouw in twee tot drie dagen af naar het gewone voer.
• Braakt je hond vooral 's ochtends geel vocht, geef dan een klein hapje vlak voor het slapengaan en verdeel zijn voer over meer maaltijden.
• Houd bij hoe vaak hij braakt, hoe het eruitziet en wat hij ervoor gegeten heeft.
• Geef je hond geen medicijnen voor mensen. Paracetamol en ibuprofen kunnen voor honden giftig zijn.

Tot de dierenarts er is

Geef geen eten meer en houd je hond rustig. Heeft hij iets giftigs gegeten, neem dan de verpakking mee; gaat het om een voorwerp, een stukje van wat er nog over is. Een foto van het braaksel helpt. Laat je hond niet op eigen houtje braken.

Overgeven bij je hond voorkomen

Helemaal voorkomen kun je het niet, maar je kunt de kans flink verkleinen:

• Stap geleidelijk over op ander voer, verspreid over ongeveer een week.
• Gebruik een anti-schrokbak als je hond zijn eten naar binnen werkt.
• Geef geen tafelrestjes, vet of gekookte botten.
• Bewaar chocolade, druiven, rozijnen, suikervrij snoep, medicijnen en schoonmaakmiddelen buiten bereik, en sluit de vuilnisbak af.
• Kies speelgoed dat te groot is om in te slikken.
• Oefen een betrouwbaar "laat" voor de wandeling, zodat je hond niet alles van straat eet.
• Ontworm volgens het advies van de dierenarts.
• Laat een grote hond na het eten een uur rustig aan doen.