Veel eigenaren schrikken van de kleur van cavia-urine. Niet alles wat afwijkt, is een probleem.
Witte of melkachtige urine is normaal. Dat is de kalk die een cavia via de urine kwijtraakt; opgedroogd blijft er een krijtachtige witte rand achter. Is de urine dik, korrelig of zanderig, dan zit er te veel kalk in en kan er gruis meekomen.
Oranje of bruinrode urine hoeft geen bloed te zijn. Cavia-urine kleurt vaak oranje tot roodbruin door kleurstoffen uit groente, zoals wortel of rode biet, en door een natuurlijke stof in de urine die bij het opdrogen donkerder wordt. Helderrood, roze of urine met stolsels wijst wel op bloed. Twijfel je, dan test de dierenarts het eenvoudig met een urinestrip.
Sterk ruikende urine valt op, want cavia-urine ruikt normaal weinig. Een scherpe, ammoniakachtige geur past bij een bacteriële ontsteking, maar ook bij een hok dat te lang niet verschoond is. Verschoon eerst; ruik je het daarna bij verse urine opnieuw, dan is dat een reden om te bellen.
Bel de dierenarts, bij voorkeur een met ervaring met cavia's. Blaasontsteking bij een cavia vraagt om een antibioticum dat geschikt is voor cavia's; een aantal antibiotica die bij honden en mensen gewoon zijn, is voor cavia's gevaarlijk. Geef dus nooit zelf een middel dat je nog hebt liggen.
De dierenarts onderzoekt de urine op bacteriën, bloed en kristallen. Vaak volgt een röntgenfoto of echo, omdat kalksteentjes daarop goed zichtbaar zijn. De behandeling bestaat meestal uit een antibioticum, zo mogelijk op basis van een kweek, en een pijnstiller, want een cavia met pijn stopt met eten. Zit er een steentje in de blaas, dan moet dat er doorgaans operatief uit; gruis kan soms met spoelen weg. Na de kuur controleert de dierenarts de urine opnieuw, omdat blaasontsteking bij cavia's vaak terugkomt.
Een antibioticum kan de darmen van een cavia van slag brengen. Houd de keutels in de gaten en bel bij dunne ontlasting; lees ook ons artikel over diarree bij cavia's.
Tot je bij de dierenarts bent
- Zorg dat je cavia blijft eten. Bied vers hooi en groente aan en controleer of hij echt eet. Een cavia die langer dan twaalf uur niets eet, is een spoedgeval, los van de blaas.
- Laat hem meer vocht binnenkrijgen: natte groente zoals komkommer of paprika, en naast de drinkfles een lage bak water.
- Maak de bodem schoon en droog en houd het hok warm en rustig.
- Haal knaagstenen en liksteentjes uit het hok.
- Noteer hoe vaak hij plast, hoe de urine eruitziet en of hij piept. De dierenarts heeft daar veel aan.
- Kijk of er urine komt. Perst je cavia zonder resultaat, dan is dat spoed; wacht niet tot de ochtend.
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, zeker niet bij een cavia die het al eens heeft gehad. Met deze maatregelen maak je de kans een stuk kleiner:
- Onbeperkt grashooi, bijvoorbeeld timotheehooi, als basis van het menu. Luzernehooi is calciumrijk en past alleen bij jonge, drachtige of zogende cavia's.
- Houd de brok beperkt tot een eetlepel per cavia per dag en kies een grasbrok zonder toegevoegd calcium.
- Varieer de groente. Calciumrijke soorten als peterselie, spinazie, boerenkool en paardenbloem niet dagelijks; paprika, komkommer, andijvie en witlof kunnen wel elke dag en leveren meteen vocht en vitamine C.
- Water altijd vers en op twee manieren: een fles én een bak. Controleer de fles dagelijks op verstopping.
- Geen knaagsteen, liksteen of mineralenblok in het hok.
- Verschoon de bodem dagelijks op de plekken waar je cavia plast en zorg voor een droge ligplek.
- Dagelijks een paar uur vrije loop. Bewegen laat een cavia vaker en vollediger plassen.
- Let op het gewicht en op de vacht rond het achterwerk; knip lange haren daar kort.
- Heeft je cavia eerder blaasontsteking of gruis gehad, laat de urine dan periodiek controleren bij de dierenarts.
Twijfel je? Perst je cavia zonder dat er urine komt, zie je bloed of eet hij niet meer? Bel dan direct de dierenarts. Blaasontsteking gaat bij cavia's niet vanzelf over, en een cavia die niet eet, kan binnen een dag ernstig ziek worden.
Veelgestelde vragen
Een cavia die piept bij het plassen of wat bloed verliest maar verder eet en actief is, moet dezelfde of de volgende dag naar de dierenarts. Perst hij zonder dat er urine komt, eet hij niet meer of ligt hij op zijn zij, dan is het acuut en bel je meteen, ook 's nachts. Een verstopte plasbuis is binnen een dag levensbedreigend.
Nee. De ontsteking heeft behandeling van de dierenarts nodig; zonder behandeling kan die opstijgen naar de nieren. Na een kuur knappen de meeste cavia's binnen een paar dagen op, maar terugval komt veel voor, vooral als er gruis of een steentje in het spel is. Laat de urine na de kuur daarom nog eens controleren.
Cavia's plassen en poepen in dezelfde houding, en bij een pijnlijke blaas persen ze ook bij de ontlasting. Piepen bij het poepen is daarom vaak een blaasklacht en geen darmklacht, zeker als je cavia ook vaak kleine beetjes plast of een nat achterwerk heeft. Laat het nakijken; de dierenarts ziet aan de urine en op een röntgenfoto of er gruis of een steentje zit.
