Maandagziekte ofwel tying up komt vooral bij sportpaarden voor. Een andere, verouderde term voor spierbevangenheid is maandagziekte. Deze naam geeft wel goed aan waar het probleem zit. Vroeger moesten de boerenpaarden zes dagen in de week hard werken. Alleen op zondag stonden deze werkdieren op rust. Wel werd, vaak uit gewoonte, eenzelfde portie voer verstrekt. Als dan op maandag het werk weer een aanvang nam, gebeurde het nogal eens dat zo’n paard binnen tien minuten begon te zweten en steeds korter begon te stappen of zelfs helemaal niet meer wilde lopen. De achtergrond was dat de spiercellen de grote hoeveelheid brandstof aangeboden op een rustdag opslaan en op de eerstvolgende werkdag op een ‘luie’ manier verbruiken; geen volledige verbranding van suikers tot water en koolzuur, maar een onvolledige verbranding (want er is toch genoeg energievoorraad) tot melkzuur. Iedereen kent wel het effect van melkzuur, want deze stof is het die ook ons spierpijn bezorgt. Door de enorme spiermassa’s van de rug- en broekspieren van het paard kunnen grote hoeveelheden melkzuur veel pijn veroorzaken.
In de hedendaagse ruitersport kan elke vorm van onregelmatig presteren in combinatie met veel voerverstrekking (en zeker de moderne granenmengsels) bij een paard tot eenzelfde beeld leiden. Een goede praktische regel om maandagziekte te voorkomen is dan ook om een paard op een rustdag slechts de halve hoeveelheid krachtvoer te geven. Indien het paard toch last heeft van maandagziekte, dan is een voedingssupplement op basis van Chinese kruiden voor de spieren een goede optie. Eventueel kan de dierenarts een bloedonderzoek doen om na te gaan in welke mate de spieren beschadigd zijn om zo de benodigde herstelperiode in te kunnen schatten.
